Bảo trì hệ thống báo cháy: cần làm gì và bao lâu một lần?

Hệ thống báo cháy muốn hoạt động ổn định và sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống khẩn cấp cần được bảo trì đúng cách và đúng định kỳ.

Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết quy trình bảo trì hệ thống báo cháy gồm những công việc gì, tần suất thực hiện ra sao để đảm bảo an toàn tuyệt đối và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Vì sao phải bảo trì hệ thống báo cháy định kỳ?

Hệ thống báo cháy tự động được cấu thành từ hàng loạt thiết bị điện tử và cơ khí phức tạp, vận hành liên tục 24/7. Sau một thời gian hoạt động, các đầu báo khói rất dễ bị bám bụi bẩn, dây dẫn tín hiệu có nguy cơ bị lão hóa, pin/ắc quy dự phòng sụt giảm dung lượng và tủ trung tâm có thể xuất hiện các lỗi phần mềm hoặc báo lỗi zone. Nếu không tiến hành kiểm tra định kỳ, toàn bộ hệ thống có thể gặp tình trạng báo cháy giả gây phiền hà hoặc nguy hiểm hơn là không kích hoạt báo động khi có cháy thực tế.

Căn cứ theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 03/2020/TT-BCA, các cơ sở trang bị hệ thống báo cháy tự động bắt buộc phải thực hiện bảo trì, bảo dưỡng định kỳ. Do đó, việc bảo trì hệ thống báo cháy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc mà còn là giải pháp căn cơ giúp bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho doanh nghiệp.

Công việc bảo trì hệ thống báo cháy gồm những gì?

1. Kiểm tra và vệ sinh đầu báo khói, đầu báo nhiệt

Mỗi đầu báo cháy cần được vệ sinh sạch sẽ bằng bình khí nén chuyên dụng hoặc chổi mềm để loại bỏ triệt để bụi bẩn, màng bện nhện bám trên buồng cảm biến. Đầu báo khói quang điện rất nhạy cảm với bụi tích tụ, nếu không làm sạch sẽ làm suy giảm độ nhạy hoặc gây báo giả. Kỹ thuật viên sẽ dùng thiết bị tạo khói/nhiệt thử nghiệm (smoke tester) để kiểm tra ngưỡng phản hồi, đảm bảo đầu báo truyền tín hiệu chính xác về trung tâm. Nếu phát hiện thiết bị hư hỏng, hỏng mạch hoặc quá hạn, cần phải tiến hành thay thế ngay.

2. Kiểm tra tủ trung tâm báo cháy

Tủ trung tâm đóng vai trò là “bộ não” điều khiển toàn bộ mạng lưới báo cháy. Quy trình kiểm tra bao gồm: rà soát nhật ký sự kiện, xóa các lỗi tồn đọng, kiểm tra nguồn điện cấp chính (AC 220V) và dung lượng pin/ắc quy dự phòng (DC 24V). Kỹ thuật viên cũng sẽ giả định tín hiệu báo cháy để xác nhận tủ trung tâm kích hoạt chính xác các kịch bản: reo chuông, phát lệnh còi đèn, ngắt hệ thống thông gió và gửi tín hiệu cảnh báo về trung tâm giám sát.

3. Kiểm tra chuông báo, còi đèn và đèn chỉ dẫn

Các thiết bị phát tín hiệu như chuông báo cháy, còi đèn và đèn lối thoát hiểm (Exit) phải được đo đạc cường độ âm thanh và độ sáng. Âm lượng của chuông/còi phải đạt tối thiểu từ 65dB đến 85dB trở lên ở khoảng cách 1m. Các loại đèn chỉ dẫn thoát nạn và đèn chiếu sáng khẩn cấp phải sáng rõ, tự động chuyển sang chế độ sử dụng pin dự phòng khi bị cắt nguồn điện chính.

4. Kiểm tra đường dây dẫn và các kết nối

Đường dây cáp tín hiệu và dây cấp nguồn cần được đo đạc bằng máy đo điện trở cách điện để phát hiện sớm các nguy cơ đứt ngầm, chập mạch hoặc chạm chắp. Các điểm đấu nối, trạm cầu đấu và đầu cốt phải được vặn chặt, chống oxy hóa. Những khu vực đường dây đi qua môi trường ẩm ướt, hóa chất hoặc nhiệt độ cao cần được rà soát kỹ lưỡng hơn.

Tần suất định kỳ bảo trì hệ thống báo cháy như thế nào?

Tùy thuộc vào quy mô công trình và tính chất nguy hiểm cháy nổ, tần suất thực hiện bảo trì hệ thống báo cháy được chia thành các mốc tiêu chuẩn:

• Bảo trì hàng tháng: Thực hiện kiểm tra trực quan tủ trung tâm, bảo đảm không báo lỗi đèn, thử nghiệm hoạt động của chuông/còi bằng nút Test thủ công trên tủ.
• Bảo trì định kỳ 3 đến 6 tháng/lần: Vệ sinh toàn bộ hệ thống đầu báo, kiểm tra đo đạc dây dẫn, test khả năng đáp ứng của từng zone, kiểm tra khả năng tích điện của bình ắc quy dự phòng.
• Bảo trì tổng thể hàng năm: Kiểm tra toàn diện toàn bộ thiết bị trong mạng lưới, hiệu chuẩn thông số kỹ thuật, lập hồ sơ sổ sách theo dõi bảo trì và nộp báo cáo cho cơ quan PCCC quản lý địa phương.

Đặc biệt, đối với các công trình có nguy cơ cháy nổ cao như kho chứa nhiên liệu, nhà máy sản xuất hóa chất, xưởng gỗ, trung tâm thương mại đông người, nên triển khai định kỳ bảo trì 3 tháng một lần để đảm bảo an toàn tối đa.

Quy trình bảo trì hệ thống báo cháy 6 bước chuẩn

Một quy trình bảo trì chuyên nghiệp, đạt chuẩn kỹ thuật thường bao gồm 6 bước rõ ràng:

1. Bước 1: Lập kế hoạch chi tiết và thông báo thời gian thực hiện cho đơn vị quản lý cơ sở.
2. Bước 2: Kiểm tra trực quan tổng thể toàn bộ hiện trạng thiết bị báo cháy.
3. Bước 3: Tiến hành vệ sinh và xịt test thực tế từng đầu báo khói, đầu báo nhiệt.
4. Bước 4: Kiểm tra chuyên sâu tủ trung tâm, nguồn dự phòng và lịch sử sự kiện.
5. Bước 5: Đo kiểm điện trở đường dây dẫn và các điểm đấu nối tín hiệu.
6. Bước 6: Lập biên bản nghiệm thu bảo trì, thống kê danh mục thiết bị cần sửa chữa/thay thế.

Nếu quý khách hàng có nhu cầu bảo dưỡng hệ thống an toàn, hãy lựa chọn dịch vụ bảo trì hệ thống PCCC trọn gói tại Quang Huy Đạt để được đội ngũ kỹ sư hỗ trợ chuyên nghiệp từ A đến Z.

Lưu ý quan trọng khi chọn đơn vị bảo trì

Doanh nghiệp nên hợp tác với các đơn vị bảo trì sở hữu đầy đủ chứng chỉ hành nghề PCCC, trang bị máy móc kiểm thử đạt chuẩn và có đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm. Mọi hồ sơ bảo trì phải được ghi chép chi tiết, lưu trữ đầy đủ làm căn cứ làm việc với đoàn kiểm tra PCCC. Trong quá trình kiểm tra, nếu hệ thống đã quá cũ, bạn có thể cân nhắc nâng cấp lên dòng tủ trung tâm báo cháy hệ địa chỉ hiện đại hơn. Việc đầu tư thêm các thiết bị cảm biến chất lượng cao như đầu báo khói quang Hochiki ALN-EN cũng sẽ giúp nâng cao tối đa độ nhạy và tính ổn định cho toàn bộ công trình.

Bảo trì hệ thống báo cháy là công việc duy trì liên tục, mang tính chiến lược lâu dài. Việc xây dựng kế hoạch bảo dưỡng bài bản và lưu trữ hồ sơ đầy đủ sẽ giúp hệ thống luôn trong trạng thái hoạt động hoàn hảo nhất.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu nên bảo trì hệ thống báo cháy một lần?

Theo quy định của pháp luật PCCC, hệ thống báo cháy phải được bảo trì tối thiểu 6 tháng/lần đối với các công trình thông thường và 3 tháng/lần đối với các cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao như nhà xưởng, kho hàng, tòa nhà cao tầng.

Cơ sở có thể tự bảo trì hệ thống báo cháy được không?

Bộ phận bảo vệ hoặc quản lý tòa nhà chỉ nên thực hiện kiểm tra quan sát bằng mắt và bấm nút test chuông hàng tháng. Các công việc chuyên sâu như xịt rửa vệ sinh buồng khói, hiệu chuẩn thiết bị, đo điện trở dây cáp bắt buộc phải do kỹ thuật viên có chứng chỉ chuyên môn thực hiện.

Chi phí bảo trì hệ thống báo cháy được tính như thế nào?

Chi phí dịch vụ phụ thuộc vào số lượng đầu báo, quy mô diện tích sàn, loại hệ thống (hệ thường hay hệ địa chỉ) và tần suất bảo trì. Nhìn chung, ngân sách bảo trì định kỳ luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí phải bỏ ra để khắc phục sự cố hỏng hóc nặng hoặc bị phạt vi phạm hành chính.

Thời điểm nào cần phải thay mới đầu báo cháy?

Nên tiến hành thay mới đầu báo khói quang sau khoảng 8–10 năm sử dụng và đầu báo nhiệt sau 10–15 năm. Ngoài ra, nếu phát hiện đầu báo thường xuyên báo giả, bị chập cháy mạch bên trong hoặc không có phản hồi khi thử khói thì cần phải thay thế ngay lập tức.

CÔNG TY TNHH QUANG HUY DAT

• Hotline: 0274 3 77 22 88
• Email: congtyquanghuydat@gmail.com
• Website: pcccquanghuydat.com